Ανάμεσα στις λιμνοθάλασσες Τσουκαλιό και Λογαρού, το εγκαταλελειμμένο λιμάνι της Σαλαώρας στέκει αθέατο και αθόρυβο, μια πύλη προς μια άλλη εποχή. Μπορεί σήμερα να φιλοξενεί μόνο έναν φάρο , όμως κάποτε αποτελούσε στρατηγικό σημείο για τον ελληνικό στόλο και σταυροφόρους.
🌍 Σαλαώρα: Η Ιστορία πίσω από το Όνομα
Η ακριβής προέλευση του ονόματος «Σαλαώρα» δεν είναι γνωστή, ωστόσο, δύο εκδοχές υφίστανται. Κατά την πρώτη εκδοχή, εκτιμάται πως η συγκεκριμένη ονομασία προέρχεται από τη λατινική λέξη «sale» (μτφ. «αλάτι»), καθώς και την ελληνική λέξη «αγορά», δηλαδή αλαταγορά λόγω των σημαντικών αλυκών οι οποίες υφίσταντο εντός της συγκεκριμένης περιοχής. Η δεύτερη εκδοχή υποστηρίζει ότι η ονομασία είναι σλαβικής προέλευσης από τις λέξεις сaл (σαλ = αλάτι) και Гора (γκόρα = βουνό), κοινώς το βουνό στις αλυκές ή το αλατοβούνι, εξαιτίας του λόφου που βρίσκεται δίπλα στη Σαλαώρα.
🏰 Ο Γενοβέζικος Στόλος και η Πολιορκία των Ιωαννίνων (1290): Η Σαλαώρα στο Επίκεντρο των Συγκρούσεων
Ιστορικά η πρώτη γνωστή πηγή στην οποία γίνεται αναφορά στη Σαλαώρα προέρχεται από τον μοναχό Ιώβ, βιογράφο της Αγίας Θεοδώρας της Άρτας κατά το β’ μισό του 13ου αιώνα. Ο μοναχός αναφέρει ότι μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας υποδέχτηκε τους Σταυροφόρους στη Σαλαώρα και εξαγόρασε την ελευθερία του Αλέξιου Γ´, τον οποίον είχαν πάρει ως σκλάβο οι Σταυροφόροι.
Το 1290, ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος πολιόρκησε τα Ιωάννινα με 15000 ιππείς και 30000 στρατιώτες και προς ενισχυσή του έφτασε ο Γενοβέζικος στόλος και αγκυροβόλησε στη Σαλαώρα. Ο Δεσπότης της Ηπείρου Νικηφόρος Α΄ Κομνηνός Δούκας μπροστά στον κίνδυνο της κατάληψης της Άρτας ζήτησε την βοήθεια του Φλωρέντιου της Αχαΐας, ο οποίος κατέφθασε στη Σαλαώρα και εμπόδισε την αποβίβαση των Γενοβέζων.
Με βάση τις αρχαιολογικές έρευνες, η Σαλαώρα αρχικά ήταν νησίδα, η οποία ενώθηκε με την ξηρά μέσω επιχωματωμένου δρόμου, τον οποίο κατασκεύασε ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων. Ο Παναγιώτης Αραβαντινός στο έργο του «Χρονογραφία της Ηπείρου» μας πληροφορεί ότι το 1814 με εντολή του Αλή Πασά εγκαταστάθηκαν εκεί μερικές οικογένειες από τη Χειμάρρα αλλά εγκατέλειψαν τη συγκεκριμένη τοποθεσία μετά την εξόντωση του Αλή Πασά εξαιτίας της ελονοσίας που μάστιζε την περιοχή ενώ ο Σεραφείμ Ξενόπουλος ο Βυζάντιος, μητροπολίτης Άρτας στο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης & Πρεβέζης» αναφέρει ότι στην περιοχή κοντά στον όρμο της Σαλαώρας υπήρχε ένας κατεστραμμένος ναός αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο.
⚓ Η Σαλαώρα στον Πόλεμο του 1897: Όταν η Ελληνική Σημαία Υψώθηκε Ξανά στο Φρούριο
Κατά τη διάρκεια του ατυχή Ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897, η Σαλαώρα και τα χωριά του Αρτινού κάμπου, απελευθερώθηκαν προσωρινά. Στις 6 Απριλίου 1897, κανονιοφόροι της Δυτικής Μοίρας του ελληνικού στόλου βομβάρδισαν το φρούριο της Σαλαώρας και κατέστρεψαν τα 2 πυροβόλα τύπου «Άρμστρονγκ». Το μεσημέρι της 9ης Απριλίου, ο ελληνικός στρατός έφτασε στο χωριό Ανέζα και το απόγευμα της ίδιας ημέρας ο Ανθυπίλαρχος Πέτρος Μάνος μετέβη στη Σαλαώρα όπου δεν εντόπισε εχθρικές δυνάμεις ενώ αντίθετα, ένας σημαντικός αριθμός πολεμοφοδίων είχε εγκαταλειφθεί από τους Τούρκους και πέρασε στα χέρια του ελληνικου στρατού. Ο διοικητής της 2ης ταξιαρχίας, Ταξίαρχος Σέχος, κατέφθασε αργότερα στην Ανέζα και διέταξε το τάγμα Γερογιάννη να καταλάβει τη Σαλαώρα. Την επόμενη ημέρα τοποθετήθηκαν στη Σαλαώρα οι λόχοι του 9ου, 10ου και 12ου Συντάγματος Πεζικού και στις 11 π.μ. κατέφθασε ο αρχικυβερνήτης Τομπάζης με την ατμοβαρίδα «Άκτιον», από την οποία αποβιβάστηκαν 200 στρατιώτες και ύψωσαν την ελληνική σημαία στο υπό κατοχή φρούριο.
🧭 Πώς να Επισκεφθείτε τη Σαλαώρα
Σήμερα, στη θέση που κάποτε βρισκόταν το σημαντικό λιμάνι της Σαλαώρας, υπάρχει μια μικρή προβλήτα με έναν φάρο, που προσδίδει νοσταλγική ατμόσφαιρα στο τοπίο. Σε μικρή απόσταση από εκεί, βρίσκεται η παραλία Ράμμα Σαλαώρας, με μήκος ακτής περίπου 350 μέτρα και μέσο πλάτος τα 20 μέτρα – ένας ήρεμος, φυσικός προορισμός για χαλάρωση.
Η Σαλαώρα απέχει μόλις 18 χλμ. από την πόλη της Άρτας και η πρόσβαση είναι εύκολη μέσω της Επαρχιακής Οδού Άρτας – Σαλαώρας.
🚗 Αν συνεχίσετε τον δρόμο σας, θα φτάσετε στην παραθαλάσσια Κορωνησία – ένα μαγευτικό ψαροχώρι χτισμένο μέσα στο μοναδικό οικοσύστημα του Αμβρακικού. Εκεί θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε εξαιρετικές εικόνες από τις λιμνοθάλασσες και τα πουλιά που ζουν στο Εθνικό Πάρκο, να περπατήσετε σε μονοπάτια μέσα και φυσικά να καθίσετε σε ταβέρνες που σερβίρουν φρέσκα ψάρια, θαλασσινά και παραδοσιακά τοπικά εδέσματα.
🧭 Γιατί να την Επισκεφθείς;
✅ Ιστορική σημασία
✅ Φύση & παρατήρηση πουλιών
✅ Γαλήνιο τοπίο μακριά από τουριστικά πλήθη
✅ Ιδανική για περιπατητές και φωτογράφους
